Onderzoek
Het spuiten van witte acrylverf over een zwarte of kleurverf

En hoop airbrushers schijnen te accepteren dat je met het spuiten van witte verf over een andere acrylkleur de bekende blauwzweem krijgt. Er zijn een aantal methoden die het probleem bestrijden of omzeilen, maar daar wil ik eigenlijk niks mee te maken hebben. Waarom maken fabrikanten gewoon niet een airbrushverf die echt wit is? Ik vind het knap irritant en ben zo eigenwijs een onderzoek te doen.
Ik heb een aantal verkrijgbare witte pigmentsoorten onder de loep genomen en ben aan het experimenteren geslagen. Ik ben helemaal niet chemisch geschoold of zo, maar met wat simpele truuks moet het toch mogelijk zijn een airbrushverf te maken die voor veel airbrushers een uitkomst is.
De afbeelding hierboven laat een aantal tests zien. Ik heb met Golden Carbon Black een aantal zwarte vlekken gespoten en deze overspoten met een aantal witte verfsoorten. Er zijn natuurlijk nog veel meer merken om uit te proberen, maar om kosten te besparen ben ik hier gestopt. Van andere airbrushers heb ik al gelezen dat ook andere merken een blauwzweem veroorzaken. Dat was voor mij een aanwijzing om hier maar mee te stoppen.

A= ultra goedkoop wit waterverfje voor kinderen
B= Badger Air Opaque white 8-02
C= Createx Auto Air Brite White 4201
D= Createx Opaque Airbrush colors (voor textiel)
E= Schmincke Aero weiss matt gouache
F= Eigen mengsel van pigmentpoeder Cremserwit Basisch loodcarbonaat
met Golden Airbrush medium

Test A tot en met E laat een duidelijke blauwzweem zien. Mijn eigen mengsel heeft geen enkele blauwzweem. Ik had deze pot pigment nog ergens in de schuur staan van zo´n 16 jaar geleden. Het schoot mij ineens te binnen die te gaan proberen. Het pigment is de pure basis en Golden Airbrush medium is het bindmiddel. Hiermee heb je een verf zonder toevoegmiddelen die de blauwzweem veroorzaken. Toch is dit nog geen perfecte oplossing. Het pigmentpoeder heb ik eerst zo goed mogelijk gemengd met het medium en daarna gezeefd door een ultrafijn gaasje. Het spuiten ging niet echt geweldig, je kon duidelijk merken dat de pigmentdeeltjes nog te grof waren. Af en toe kwam de verf met horten en stoten uit mijn spuit (0,4mm nozzle), dan weer beter. Deze mix zal ik verder nooit gaan gebruiken, omdat hij zeer giftig is (bleek al jaren verboden te zijn).
Ik vond meer witte pigmentsoorten en bestelde witte titaandioxide (niet giftig). Deze pigmentsoort wordt veel gebruikt in witte verfsoorten (titaanwit). Het resultaat was ronduit teleurstellend. Test G laat een duidelijke blauwzweem zien.
Ik heb bij de leverancier nog geïnformeerd of deze titaandioxide echt wel 100% is.
Hij garandeerde mij dat dat wel zo moest zijn omdat er zeer strenge regels bestaan voor de productie van titaandioxide.
Deze titaandioxide wordt gebruikt voor het maken van cosmetica. Een beetje gefrustreerd door de resultaten heb ik besloten alle witte pigmenten te bestellen die verkrijbaar zijn inclusief een andere titaandioxide.

Mijn lijstje:
Titaandioxide pigment
zinkoxide pigment
lithopoon pigment
Blanc fixe pigment

In afwachting van de bestelling heb ik nog een test gedaan met kalkpigment. Hiervoor heb ik een
simpel wit krijtje op een vijl fijngemaakt en gemengd met Golden Airbrush Medium. Ook deze test was teleurstellend. Kalkpigment blijkt transparant te zijn in natte toestand en bovendien heel slecht te drogen. Wanneer je deze mix dus op een ondergrond spuit zie je helemaal niets gebeuren!
Test H laat het resultaat zien. Ik heb hier toch echt een heleboel verf in het midden van de zwarte vlek gespoten.
Hiernaast nog een keer dezelfde test H alleen hier is de verf opgedroogd! Het duurde echt heel lang voordat de verf droog was. Dat heeft natuurlijk te maken met het absorbtievermogen van de kalkpigmentkorrel. Deze mix is dus niet geschikt om te gebruiken met airbrush. Geen blauwzweem te bekennen trouwens.
Is het de zwarte verf (ondergrond) ?

Sommige airbrushers zeggen, het is de zwarte verf die de blauwzweem veroorzaakt. Tijd voor wat tests om te kijken hoe dat zit. Ik heb 4 verschillende merken zwarte verf en 4 verschillende merken witte verf gebruikt. Ze geven allemaal een blauwzweem. Ik ben er eigenlijk wel zeker van dat het niet aan de zwarte verf kan liggen, iedereen weet ook dat een blauwzweem ook optreed op een kleurverfonderlaag. De Hansa Pro Color Black (regel j) is echt een bruinachtige zwarte verf. De theorie dat zwarte verf blauwe pigmenten bevat die de blauwzweem veroorzaken, gaat hier dus niet op. Zie mijn resultaten hieronder.
Regel i = ComArt Photo black
Regel j = Hansa Pro Color Black transparant
Regel k = Createx Opaque Black (textiel)
Regel L = Goedkope gouache verf voor kinderen

Kolom 1 = Badger Air Opaque white 8-02
Kolom 2 = Createx Auto Air Brite White 4201
Kolom 3 = Createx Opaque white textiel
Kolom 4 = Witte titanium dioxyde pigment (niet giftig) mix met Golden Airbrush Medium
Test M laat het lithopoon pigment
zien, gemengd met Golden Airbrush Medium. Hij spoot vrij makkelijk, maar zoals je ziet veroorzaakt ook dit pigment een blauwzweem
Test Na + Nb laat het Blanc fix pigment zien gemengd met Golden Airbrush Medium. Het spoot waardeloos door de grove korrel van het pigment.
In dit staduim is er nog geen blauwzweem te zien.
Test Q laat het Blanc fix pigment zien gemengd met Golden Airbrush Medium.
Ik heb hier het pigment iets fijner
gemaakt om het beter te kunnen sluiten. Dan lukte, maar door de fijne nevel duikt plotseling het blauwzweemeffect weer op.
Test O laat het Zink Wit pigment zien gemengd met Golden Airbrush Medium. Net als kalktest H is dit pigment transparant zolang het nog nat is. Heel lastig werken dus. Dit pigment heeft een lichte blauwzweem en is niet zo goed dekkend.
Test P laat een ander merk Titaan Dioxide pigment zien, gemengd met Golden Airbrush Medium. Net als het eerste merk veroorzaakt deze verf een blauwzweem.
Conclusie
Mijn onderzoek is uitgedraaid op een grote teleurstelling. Ik heb alle verkrijgbare witte pigmenten getest. Alle pigmenten geven een blauwzweem behalve de kalk en het giftige loodcarbonaat. Deze pigmenten zijn niet aan te bevelen voor gebruik met een airbrush. Ik hoop dat dit onderzoek een aanwijzing is voor al die airbrushers die willen experimenteren met witte pigmenten, om het blauwzweemeffect te lijf te gaan.
I zou tegen hen willen zeggen, begin er maar niet aan!

Update januari 2007
Holbein Aeroflash White E060 geeft een minimale kleurzweem naar blauw.
Op de website van Zsolt Kovacs kun je een diepgaand (Engelstalig) technisch onderzoek vinden die gaat over color shift Check it out!